आजच्या धावपळीच्या युगात नोकरी, घर, कुटुंब आणि विविध जबाबदाऱ्या सांभाळताना स्वतःच्या आवडी-निवडींसाठी वेळ काढणे अनेकांना कठीण वाटते. ‘वेळच मिळत नाही’ हे कारण देत अनेकजण आपल्या छंदांना बाजूला ठेवतात. मात्र, मनात एखादी गोष्ट करण्याची प्रबळ इच्छा आणि ती पूर्ण करण्याची जिद्द असेल, तर वेळ नक्कीच काढता येतो, हे आपल्या कृतीतून सिद्ध करणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे झरेकाठी येथील डोळे परिवाराच्या सूनबाई सौ. कविता राजेंद्र डोळे!
सिन्नर येथे नोकरीनिमित्त कार्यरत असलेल्या कविता डोळे यांनी नोकरी आणि संसाराची जबाबदारी सांभाळतानाच आपल्या अंगातील कलागुणांना वाव दिला आहे. त्यांचा हा प्रवास केवळ एका महिलेच्या छंदापुरता मर्यादित नसून, प्रत्येक महिलेला स्वतःमधील कला ओळखून ती जोपासण्याची प्रेरणा देणारा आहे.
नोकरीच्या व्यापातही कलेची जोपासना
सकाळी लवकर उठून घरातील कामे आवरणे, नोकरीसाठी सिन्नर गाठणे, दिवसभर काम करून पुन्हा घरी परतल्यानंतर कुटुंबाची जबाबदारी पार पाडणे, असे कविता डोळे यांचे दैनंदिन जीवन आहे. मात्र, या धावपळीतही त्यांनी आपल्या मनातील कलाकाराला कधीच विसरू दिले नाही.
सण-उत्सव असो, धार्मिक कार्यक्रम असो किंवा सांस्कृतिक उपक्रम, त्यामध्ये सहभागी होण्याची त्यांची नेहमीच तयारी असते. विशेष म्हणजे, त्या केवळ स्वतः सहभागी होत नाहीत, तर आपल्या मैत्रिणींनाही प्रोत्साहन देत त्यांना एकत्र आणतात. ‘चला, आपणही काहीतरी करूया,’ या सकारात्मक विचारातून त्या मैत्रिणींमध्ये उत्साह निर्माण करतात.
‘आवड असेल तर सवड मिळतेच’ या म्हणीचा प्रत्यय त्यांच्या कार्यातून येतो.
नवरात्रोत्सवातील नृत्य सादरीकरणातून जिद्दीचे दर्शन
यंदाच्या नवरात्रोत्सवात कविता डोळे आणि त्यांच्या मैत्रिणींनी एकत्रितपणे नृत्य सादर करण्याचे ठरवले. मात्र, कार्यक्रमाची वेळ जवळ येत असताना प्रत्येक मैत्रिणीसमोर वेगवेगळ्या अडचणी उभ्या राहिल्या.
एका मैत्रिणीला हृदयाशी संबंधित त्रास होता, तर दुसरी गुडघेदुखीने त्रस्त होती. तिसरीला शाळेतील कामांचा ताण होता. एका मैत्रिणीला ताप आला होता, तर दुसरीचे बाळ अगदी लहान असल्याने घरची जबाबदारी तिच्यासमोर होती. काही जणींना कौटुंबिक अडचणींचाही सामना करावा लागत होता.
अशा परिस्थितीत कार्यक्रम रद्द करण्याचा विचार सहज मनात येऊ शकला असता. मात्र, कविता डोळे आणि त्यांच्या मैत्रिणींनी हार न मानता एकमेकींना धीर दिला. उपलब्ध वेळेचे नियोजन, परस्पर सहकार्य आणि एकत्रित प्रयत्नांच्या बळावर त्यांनी नवरात्रोत्सवाच्या मंचावर नृत्य सादर केले.
त्यांच्या या सादरीकरणाला उपस्थित प्रेक्षकांनी टाळ्यांच्या गजरात दाद दिली. विशेष म्हणजे, त्यांच्या नृत्याला पारितोषिकही मिळाले. हे पारितोषिक केवळ नृत्यकलेचे नव्हते, तर त्यामागील मेहनत, जिद्द, मैत्री आणि एकजुटीचेही प्रतीक ठरले.
स्वतः आनंद घेतला, मैत्रिणींनाही दिली प्रेरणा
आज अनेक महिला नोकरी आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांमध्ये व्यस्त असतात. त्यामुळे स्वतःच्या छंदांना वेळ देणे अनेकदा मागे पडते. मात्र, कविता डोळे यांनी आपल्या कृतीतून दाखवून दिले की, जबाबदाऱ्या सांभाळतानाही आवड जिवंत ठेवता येते.
स्वतःच्या आनंदापुरता विचार न करता मैत्रिणींनाही सोबत घेऊन त्यांच्यातील कलागुणांना वाव देणे, त्यांना प्रोत्साहित करणे आणि एकत्रितपणे आनंदाचे क्षण निर्माण करणे, ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची खासियत आहे.
झरेकाठी गावासाठी अभिमानाची बाब
झरेकाठी येथील डोळे परिवाराच्या सूनबाई कविता राजेंद्र डोळे यांचा हा प्रवास नोकरी करणाऱ्या महिलांसह प्रत्येकासाठी प्रेरणादायी आहे. संसार आणि कामाच्या व्यापातही स्वतःच्या आवडीसाठी वेळ काढता येतो, तसेच सामूहिक प्रयत्नांतून आनंद आणि समाधान मिळवता येते, हा संदेश त्यांच्या कार्यातून मिळतो.
आयुष्यात जबाबदाऱ्या कधीच संपत नाहीत; मात्र, त्या पार पाडताना स्वतःच्या आवडी-निवडी आणि कलागुणांना जिवंत ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. इच्छाशक्ती, सकारात्मक दृष्टिकोन आणि मैत्रिणींची साथ असेल, तर अडचणींवर मात करून यश मिळवता येते, हे कविता डोळे यांनी दाखवून दिले आहे.
‘वेळ मिळाला तर आवड जोपासू’ यापेक्षा ‘आवड असेल तर वेळ काढू’ हा विचार स्वीकारला, तर प्रत्येकाच्या आयुष्यात आनंदाचे नवे रंग भरता येतील
