“जेथे जबाबदारी आणि संधी यांचा संगम होतो, तिथेच खऱ्या नेतृत्वाचा उदय होतो,” या उक्तीचा प्रत्यय राहुरी तालुक्यातील सोनगाव येथील आनंद गुरुकुल स्कूलमध्ये पाहायला मिळाला. शाळेत २०२६ च्या सत्रासाठी ‘शालेय मंत्रिमंडळ निवडणूक’ अत्यंत उत्साहात आणि लोकशाही मार्गाने पार पडली. या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष निवडणूक प्रक्रियेचा अनुभव घेत लोकशाही मूल्यांचे धडे गिरवले.

निवडणूक प्रक्रियेचे हुबेहूब दर्शन
ही निवडणूक केवळ नावापुरती मर्यादित न ठेवता, प्रत्यक्ष राष्ट्रीय निवडणुकांप्रमाणेच राबवण्यात आली. उमेदवारी अर्ज भरण्यापासून ते निवडणूक चिन्हांचे वाटप, जाहीर प्रचार आणि प्रत्यक्ष मतदान केंद्रावर जाऊन मतदान करण्यापर्यंतचे सर्व टप्पे विद्यार्थ्यांनी अत्यंत गांभीर्याने पार पाडले. यामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष निवडणूक प्रणाली कशी कार्य करते, याचे सखोल ज्ञान मिळाले.

विद्यार्थी आणि शिक्षकांचा उत्स्फूर्त सहभाग
इयत्ता पहिली ते दहावीपर्यंतच्या सर्व विद्यार्थ्यांनी या प्रक्रियेत सहभाग नोंदवला. केवळ विद्यार्थीच नव्हे, तर शाळेचे मुख्याध्यापक, शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांनीही आपला मतदानाचा हक्क बजावला. संपूर्ण शालेय परिसर निवडणूक प्रचार आणि उत्साहाने भारावून गेला होता. शिस्त आणि जबाबदारीचे पालन करत रांगेत उभे राहून प्रत्येकाने आपले मत नोंदवले.

पारदर्शकता आणि शिस्तबद्ध नियोजन
निवडणूक प्रक्रिया अत्यंत पारदर्शक, नियोजनबद्ध आणि शांततेत पार पडली. निवडणूक निर्णय अधिकारी म्हणून शिक्षकांनी भूमिका बजावली, तर विद्यार्थ्यांनी मतदान केंद्रावर स्वयंसेवक म्हणून काम पाहिले. प्रत्येक मताचे मूल्य आणि मतदानाचे महत्त्व यावर या प्रक्रियेतून प्रकाश टाकण्यात आला.

नेतृत्व गुणांचा विकास
या उपक्रमाबाबत बोलताना शाळेच्या वतीने सांगण्यात आले की, “लोकशाही केवळ वर्गात शिकवण्याचा विषय नसून ती प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकण्याची गोष्ट आहे. या निवडणुकीमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्व गुण, सुजाण नागरिकत्व आणि कर्तव्याची जाणीव निर्माण होण्यास मदत होईल.”

या अभिनव उपक्रमाचे पालकांकडून आणि शिक्षण क्षेत्रातून कौतुक होत असून, आनंद गुरुकुल स्कूलने आपल्या विद्यार्थ्यांमध्ये जबाबदार नागरिकत्वाची बीजे रोवल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.