संगमनेर । झुंझार न्यूज 

“पाणी हेच जीवन” हा केवळ सुविचार नसून ती मानवी अस्तित्वाची गरज आहे. ऐतिहासिक काळात पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांनी जलसंधारणाची आणि लोककल्याणाची जी दूरदृष्टी दाखवली, त्याच वारशाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देत महाराष्ट्र शासनाच्या जलसंपदा विभागाने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. १५ एप्रिल ते ३० एप्रिल २०२६ या कालावधीत संपूर्ण राज्यात ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर जलव्यवस्थापन कृती पंधरवडा’ साजरा केला जात आहे. महाराष्ट्राच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या शेतीला आणि प्रत्येक नागरिकाला जलसमृद्ध करणे, हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.

नियोजनाची ठोस पावले: १५ दिवसांचा कृती आराखडा

या पंधरवड्याचे नियोजन केवळ कागदावर मर्यादित न राहता ते प्रत्यक्ष जमिनीवर उतरवण्यासाठी जलसंपदा विभागाने सूक्ष्म नियोजन केले आहे:

शुभारंभ आणि सक्षमीकरण (१५ – १६ एप्रिल): अभियानाचा प्रारंभ १५ एप्रिल रोजी उत्साहात होणार असून, दुसऱ्या दिवशी जलसंपदा विभागातील कर्मचाऱ्यांसाठी विशेष प्रशिक्षण आयोजित केले आहे. यात आधुनिक जलव्यवस्थापन प्रणालीचे धडे दिले जातील.

स्वच्छता आणि पुनर्भरण (१७ एप्रिल): ‘स्वच्छ कार्यालय’ मोहिमेसोबतच, भविष्यकाळातील पाणी टंचाई रोखण्यासाठी ‘रेन वॉटर हार्वेस्टिंग’वर विशेष भर दिला जाणार आहे.

शेतकरी आणि महिलांचे योगदान (१८ – १९ एप्रिल): १८ एप्रिलला थेट बांधावर जाऊन शेतकरी आणि पाणी वापर संस्थांशी संवाद साधला जाईल. २०२६ हे ‘जागतिक महिला शेतकरी वर्ष’ असल्याने १९ एप्रिलचा दिवस केवळ महिला शेतकऱ्यांच्या सन्मानासाठी आणि जलव्यवस्थापनातील त्यांच्या भूमिकेसाठी समर्पित असेल.

प्रशासकीय गतिमानता (२० – २२ एप्रिल): भूसंपादन, पुनर्वसन यांसारख्या वर्षांनुवर्षे प्रलंबित असलेल्या प्रश्नांना मार्गी लावण्यासाठी २० एप्रिलला विशेष मोहीम राबवली जाईल. तसेच, कालवे आणि धरणांची प्रत्यक्ष पाहणी व स्वच्छता करून उपसा सिंचन योजनांच्या तक्रारींचे निवारण केले जाईल.

तंत्रज्ञान आणि समन्वय (२३ – २५ एप्रिल): शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी कृषी आणि जलसंपदा विभागाचा समन्वय साधला जाईल. ‘सिंचन-ई-प्रणाली’च्या माध्यमातून पारदर्शकता आणली जाईल आणि कृषी विज्ञान केंद्रांच्या (KVK) माध्यमातून संशोधनाचा लाभ थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवला जाईल.

लेखापरीक्षण आणि आपत्ती निवारण (२६ – २७ एप्रिल): स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पाणी वापराचे जललेखापरीक्षण (Water Audit) करून पाण्याची नासाडी थांबवली जाईल. तसेच पावसाळ्यापूर्वी पूर नियंत्रणाची पूर्वतयारी केली जाईल.

महसूल आणि संस्था सक्षमीकरण (२८ – २९ एप्रिल): जमिनीच्या ७/१२ उताऱ्यातील दुरुस्ती आणि अतिक्रमण निर्मूलनासाठी महसूल विभागाशी समन्वय साधला जाईल.

या पंधरवड्याचा भव्य समारोप ३० एप्रिल रोजी जिल्हा मुख्यालयी राज्याचे जलसंपदा मंत्री तथा पालकमंत्री ना. राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या प्रमुख उपस्थितीत होईल. यावेळी आयोजित ‘महिला मेळावा’ हे आकर्षणाचे केंद्र असेल. तसेच, या मोहिमेत अहोरात्र कष्ट करणाऱ्या उत्कृष्ट अभियंत्यांचा आणि कर्मचाऱ्यांचा सत्कार करून त्यांच्या कार्याचा गौरव केला जाईल.

उर्ध्व प्रवरा धरण विभागाचे कार्यकारी अभियंता प्रदिप हापसे आणि कार्यकारी अभियंता प्रमोद माने यांच्या नेतृत्वाखाली या मोहिमेची अंमलबजावणी संगमनेर तालुका व आश्वी आणि परिसरात अत्यंत प्रभावीपणे राबवली जात आहे. केवळ प्रशासकीय स्तरावर नव्हे, तर तळागाळातील लोकांपर्यंत हा संदेश पोहोचवण्यासाठी ‘दवंडी रथ’ गावोगावी फिरत आहे.

“चला, पाण्याचे करूया संवर्धन.. वसुंधरेचे होईल रक्षण!”

हा संदेश आता प्रत्येक घराघरात पोहोचत आहे. ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर जलव्यवस्थापन कृती पंधरवडा २०२६’ ही केवळ एक सरकारी मोहीम नसून, महाराष्ट्राला टंचाईमुक्त आणि जलसमृद्ध बनवण्यासाठी सुरू झालेली एक मोठी ‘लोकचळवळ’ आहे. या मोहिमेत सहभागी होऊन आपण आपल्या येणाऱ्या पिढ्यांचे भविष्य सुरक्षित करूया.

पाणी अडवा, पाणी जिरवा – समृद्ध महाराष्ट्र घडवा!